Trong quá trình vận hành hoạt động kinh doanh và thương mại quốc tế, thuế xuất nhập khẩu luôn đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát dòng chảy hàng hóa, bảo vệ ngành sản xuất trong nước, đồng thời góp phần vào nguồn thu ngân sách nhà nước. Việc nắm rõ các quy định về thuế nhập khẩu và thuế xuất khẩu giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và tận dụng tốt các chính sách ưu đãi từ Nhà nước.
Trong bài viết này, Kế Toán Tài Nhân sẽ tổng hợp danh mục hàng hóa miễn thuế mới nhất, cập nhật các chính sách xuất nhập khẩu và hướng dẫn chi tiết các trường hợp miễn thuế xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định 2025 để giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động thương mại quốc tế.
Tổng quan về thuế xuất nhập khẩu
Thuế xuất nhập khẩu là gì?
Thuế xuất nhập khẩu hay còn gọi tắt là thuế quan, bao gồm 2 loại thuế là thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu.
Có thể hiểu thuế xuất khẩu và thế nhập khẩu như sau:
- Thuế xuất khẩu là loại thuế đánh vào những mặt hàng mà Nhà nước muốn hạn chế xuất khẩu.
- Thuế nhập khẩu là một loại thuế mà một quốc gia hay vùng lãnh thổ đánh vào hàng hóa có nguồn gốc từ nước ngoài trong quá trình nhập khẩu.
Đặc điểm của thuế xuất nhập khẩu
- Là thuế gián thu, được tính vào giá bán hàng hóa.
- Áp dụng cho hàng hóa hữu hình, không áp dụng với dịch vụ.
- Người nộp thuế là doanh nghiệp hoặc tổ chức nhập khẩu hợp pháp qua biên giới Việt Nam.
Đối tượng nộp thuế xuất nhập khẩu
Theo Điều 3 Luật Thuế xuất nhập khẩu 2016, các đối tượng nộp thuế bao gồm:
- Doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân nhập khẩu hàng hóa.
- Tổ chức nhận ủy thác nhập khẩu hàng hóa.
- Cá nhân nhập cảnh có hàng hóa mang theo vượt định mức miễn thuế.
- Đại lý hải quan được ủy quyền nộp thuế thay.
- Ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng nộp thay theo quy định.
Cách tính thuế nhập khẩu
Thuế nhập khẩu được xác định theo công thức sau:
Thuế nhập khẩu = Giá tính thuế × Thuế suất thuế nhập khẩu
Trong đó:
- Giá tính thuế NK là giá nhập tại cửa khẩu, giá phải trả khi đến cửa khẩu nhập đầu tiên.
- Thuế suất thuế NK có nhiều mức thuế khác nhau được quy định.
Các trường hợp hàng hóa được miễn thuế xuất nhập khẩu
Miễn thuế xuất nhập khẩu giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng chi phí và tăng sức cạnh tranh. Chính phủ quy định rõ các trường hợp được hưởng ưu đãi này. Dưới đây là các nhóm trường hợp chính được quy định trong chính sách xuất nhập khẩu mới nhất năm 2025.
Các trường hợp miễn thuế nhập khẩu
Theo Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu 2016 và các quy định cập nhật mới nhất, hàng hóa nhập khẩu được miễn thuế trong những trường hợp sau:
- Hàng hóa của tổ chức, cá nhân nước ngoài được hưởng ưu đãi: Bao gồm hàng hóa của cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế có quyền miễn trừ hoặc ưu đãi theo Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
- Hành lý và hàng hóa miễn thuế của người nhập cảnh được miễn thuế nhập khẩu trong phạm vi tiêu chuẩn hành lý theo quy định. Ngoài ra, hàng hóa nhập để bán tại cửa hàng miễn thuế cũng thuộc diện được miễn.
- Tài sản di chuyển, quà biếu, quà tặng: Miễn thuế cho tài sản cá nhân di chuyển vào Việt Nam trong định mức. Quà biếu, quà tặng cho cơ quan, tổ chức Nhà nước, hoạt động nhân đạo, từ thiện hoặc trong hạn mức cho phép cũng được áp dụng miễn thuế.
- Hàng hóa mua bán qua biên giới của cư dân vùng biên được miễn thuế nhập khẩu nếu nằm trong danh mục và định mức quy định, phục vụ mục đích sản xuất và tiêu dùng tại địa phương.
- Hàng hóa có trị giá hoặc thuế dưới mức tối thiểu:
- Hàng nhập khẩu qua dịch vụ bưu chính có trị giá hải quan dưới 1.000.000 đồng hoặc thuế dưới 100.000 đồng.
- Hàng hóa có trị giá dưới 500.000 đồng/lần nhập hoặc thuế dưới 50.000 đồng/lần nhập khẩu.
- Nguyên, vật liệu, linh kiện được nhập khẩu để gia công, sản xuất sản phẩm xuất khẩu;
- Hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam được sản xuất, gia công, tái chế, lắp ráp tại khu phi thuế quan không sử dụng nguyên vật liệu nước ngoài;
- Hàng hóa được tạm nhập – tái xuất trong thời hạn nhất định, cụ thể:
- Hàng hóa, máy móc, thiết bị tạm nhập – tái xuất để tổ chức, tham dự hội chợ, sự kiện, thử nghiệm, nghiên cứu…;
- Máy móc, thiết bị tạm nhập – tái xuất để thay thế, sửa chữa tàu biển, tàu bay nước ngoài đang neo đậu tại cảng Việt Nam;
- Hàng hóa tạm nhập – tái xuất để bảo hành, sửa chữa, thay thế;
- Phương tiện quay vòng theo phương thức tạm nhập – tái xuất để chứa hàng xuất, nhập khẩu;
- Hàng hóa kinh doanh trong thời hạn tạm nhập – tái xuất được tổ chức tín dụng bảo lãnh hoặc đã đặt cọc với số tiền ngang với số tiền thuế nhập khẩu.
- Hàng hóa không mang mục đích thương mại: Hàng mẫu, phim, ảnh, mô hình trưng bày, vật phẩm quảng cáo số lượng nhỏ được miễn thuế nếu không nhằm mục đích kinh doanh.
- Hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định cho dự án đầu tư: Máy móc, linh kiện, phụ tùng, thiết bị dùng để lắp ráp hoặc sử dụng đồng bộ với máy móc, vật tư phục vụ việc chế tạo máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải chuyên dùng cho quy trình sản xuất, vật tư xây dựng trong nước chưa sản xuất được. Áp dụng cho các dự án thuộc ngành nghề được ưu đãi đầu tư.
- Giống cây trồng, vật nuôi và vật tư nông nghiệp: Miễn thuế nhập khẩu cho giống cây trồng, giống vật nuôi, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật chưa sản xuất được trong nước.
- Hàng hóa, nguyên – vật liệu, linh kiện, máy móc, thiết bị… trong nước chưa sản xuất được, được nhập khẩu để phục vụ các hoạt động sau đây:
- Hoạt động dầu khí, đóng tàu;
- Hoạt động in, đúc tiền;
- Các dự án thuộc ngành nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư;
- Phục vụ cho các vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ;
- Sản xuất sản phẩm có trị giá tài nguyên, khoáng sản và chi phí năng lượng dưới 51% giá thành sản phẩm;
- Sản xuất, lắp ráp trang thiết bị y tế;
- Sản xuất sản phẩm công nghệ thông tin, phần mềm;
- Hoạt động bảo vệ môi trường như thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải, khí thải…;
- Hoạt động giáo dục;
- Hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển, ươm tạo, đổi mới công nghệ.
- Hàng hóa phục vụ giáo dục, nghiên cứu khoa học, an ninh – quốc phòng, an sinh xã hội: Bao gồm máy móc, thiết bị, phương tiện phục vụ giảng dạy, nghiên cứu, phục vụ quốc phòng, an ninh, và hàng cứu trợ thiên tai, thảm họa, dịch bệnh.
Các trường hợp miễn thuế xuất khẩu
Bên cạnh nhập khẩu, theo quy định tại Điều 16 Luật Thuế xuất nhập khẩu 2016 một số loại hàng hóa sẽ được miễn thuế xuất khẩu trong những trường hợp cụ thể sau:
- Hàng hóa được miễn theo điều ước quốc tế: Những hàng hóa xuất khẩu phù hợp với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên (ví dụ các Hiệp định FTA, EVFTA, CPTPP…).
- Hành lý miễn thuế của người xuất cảnh: Hàng hóa nằm trong tiêu chuẩn hành lý miễn thuế của cá nhân khi xuất cảnh được miễn thuế xuất khẩu.
- Tài sản di chuyển, quà biếu, quà tặng trong định mức: Các loại tài sản di chuyển hoặc quà biếu, quà tặng của tổ chức, cá nhân trong giới hạn định mức miễn thuế.
- Hàng hóa mua bán qua biên giới của cư dân biên giới: Hàng hóa trong danh mục cho phép và định mức để phục vụ sản xuất, tiêu dùng của cư dân biên giới.
- Hàng hóa có giá trị nhỏ hoặc dưới mức tối thiểu: Những hàng hóa có trị giá nhỏ hoặc số thuế phải nộp dưới mức tối thiểu do Bộ Tài chính quy định được miễn thuế xuất khẩu.
- Một số hàng hóa tạm xuất để tái nhập trong thời gian nhất định được miễn thuế xuất khẩu, bao gồm:
- Máy móc, thiết bị, hàng mẫu, phương tiện dùng cho hội chợ, triển lãm, nghiên cứu, thử nghiệm.
- Hàng hóa, linh kiện, thiết bị tạm xuất để sửa chữa, bảo hành, thay thế.
- Phương tiện quay vòng để chứa hàng xuất – nhập khẩu.
- Hàng hóa kinh doanh tạm xuất – tái nhập được bảo lãnh hoặc đặt cọc tương ứng với số tiền thuế.
- Hàng hóa không phục vụ mục đích thương mại: Các loại hàng mẫu, phim, ảnh, mô hình thay thế hàng mẫu, quảng cáo số lượng nhỏ không nhằm mục đích thương mại.
- Hàng hóa phục vụ mục tiêu nhân đạo, xã hội: Các loại hàng hóa xuất khẩu phục vụ an sinh xã hội, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, thảm họa hoặc hoạt động hợp tác nhân đạo quốc tế.
Các trường hợp được giảm thuế xuất nhập khẩu
Bên cạnh các đối tượng được miễn thuế, doanh nghiệp có thể được xem xét giảm thuế xuất nhập khẩu nếu đáp ứng các điều kiện sau:
- Hàng hóa xuất hoặc nhập khẩu vẫn nằm trong phạm vi giám sát của cơ quan hải quan.
- Hàng hóa bị thiệt hại, hư hỏng hoặc mất mát và có chứng nhận giám định của cơ quan có thẩm quyền.
Lưu ý:
- Mức giảm thuế được xác định dựa trên tỷ lệ thiệt hại thực tế.
- Nếu hàng hóa bị hư hỏng hoặc mất mát hoàn toàn thì được miễn nộp thuế.
Câu hỏi thường gặp về miễn thuế xuất nhập khẩu
Trong quá trình tìm hiểu và áp dụng các quy định về miễn thuế xuất khẩu và hàng hóa miễn thuế, doanh nghiệp và cá nhân thường gặp phải nhiều vướng mắc. Dưới đây là các câu hỏi phổ biến nhất cũng như các giải đáp dựa trên quy định hiện hành.
Doanh nghiệp nào được hưởng miễn thuế xuất nhập khẩu?
Doanh nghiệp ở địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, tổ chức khoa học và công nghệ được miễn thuế nhập khẩu trong thời hạn 05 năm, kể từ khi bắt đầu sản xuất.
Hàng tạm nhập tái xuất có được miễn thuế không?
Đối với hàng hóa nhập khẩu (không thuộc danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu) nhập khẩu theo hình thức tạm nhập-tái xuất theo quy định trên mới được miễn thuế nhập khẩu và thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
Cần những giấy tờ gì để chứng minh hàng hóa thuộc diện miễn thuế?
Để chứng minh hàng hóa thuộc diện miễn thuế, doanh nghiệp cần có:
- Công văn thông báo Danh mục hàng hóa miễn thuế (01 bản chính);
- Danh mục hàng hóa miễn thuế (02 bản chính);
- Phiếu theo dõi trừ lùi hàng hóa miễn thuế (01 bản chính);
- 01 bản chụp có đóng dấu sao y bản chính của doanh nghiệp đối với các giấy tờ từ điểm b đến điểm k mục 1 trên đây.
Miễn thuế xuất nhập khẩu là chính sách quan trọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh khi hội nhập quốc tế. Việc hiểu rõ các quy định, điều kiện và thủ tục miễn thuế giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ pháp luật và tận dụng tối đa ưu đãi từ Nhà nước.
Kế Toán Tài Nhân luôn đồng hành, tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp trong kê khai, hoàn thuế và cập nhật chính sách thuế 2025, đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra thuận lợi và hiệu quả.
📌 Thông tin liên hệ:
- 🌐 Website: https://ketoantainhan.vn/
- 📞 Hotline: 090 888 1800
- 📩 Email: ketoantainhan@gmail.com
- 📲 Fanpage: https://www.facebook.com/
